Lezen in de 21e eeuw: Wat zijn optimale omstandigheden voor leesvloeiendheid

Dr. Madelon van den Boer

Wist je dat lezen vroeger enkel hardop gebeurde? Tegenwoordig lezen we vooral in stilte. We gaan er vanuit dat lezen hardop, zoals we het lezen vaak meten, hetzelfde is als lezen in stilte, zoals we het meestal doen. Maar is dat wel zo? Wat zijn de overeenkomsten tussen hardop en stillezen en is dat hetzelfde voor goede en zwakke lezers?

Hoe vaak print je een e-mail voordat je die beantwoordt? We lezen nog regelmatig uit boeken, maar ook steeds vaker van een scherm. Digitale teksten zijn makkelijker te maken en verspreiden dan boeken, maar zijn wij in staat om even goed en serieus te lezen van een scherm als van papier?

In welk lettertype lees je het liefst? We kunnen de verschijningsvorm van tekst steeds meer manipuleren. We kiezen een lettertype, lettergrootte, regelafstand en kleur achtergrond. Maar zijn onze voorkeuren ook geassocieerd met beter leesgedrag? Welke visuele kenmerken bevorderen of belemmeren de leesvloeiendheid?

 

In deze lezing staan we stil bij deze vragen uit de praktijk. We gaan na welke antwoorden de wetenschap ons biedt met betrekking tot de verschillen tussen hardop en stillezen, tussen lezen van een scherm en van papier en het lezen in verschillende lettertypes.

Over de spreker

Madelon van den Boer houdt zich als universitair docent bij de onderzoeksgroep Ontwikkelingsproblemen en Onderwijs aan de Universiteit van Amsterdam bezig met de verwerving van basisvaardigheden door leerlingen in het primair onderwijs en bijkomende leerproblemen. Als orthopedagoog is zij betrokken bij diagnostiek en behandeling van leerproblemen binnen de schoolcontext. Madelon is bestuurslid van de Stichting Dyslexie Nederland en maakt onderdeel uit van de Wetenschappelijke Adviesraad Dyslexie van het NKD.